Een herinnering met sproeten

De ondernemende mens heeft een divers verleden, zo ook mijn persoon. Een aantal herinneringen zijn vastgelegd op de gevoelige plaat, bijvoorbeeld deze foto van de filmset van een korte speelfilm, “De Tranen van Maria Machita” uit 1991. Aan de lucht bewaard in een lijstje met zilveren rand is het fotomoment met Jacques Herb nogal vlekkerig geworden. Dikke bruine randen en dito plekken bezoedelen het eens zo frisse beeld. Kan ik dit eigenhandig met een wattenstaafje en wat alcohol schoonmaken of raadpleeg ik eerst een expert, zo vraag ik mij? De studenten leren op de opleiding heel voorzichtig te zijn met dit type erfgoed. Zelf denk ik: schoonmaken die prent met wat spiritus. Wel eerst in een hoekje uittesten. De bruine vlekken zijn nu blauw. Misschien toch nog éven geduld hebben en informatie inwinnen.

Fotografie behandelen we tijdens de opleiding mbo collectiebeheer bij de anorganische materialen. Echter zo stelt restaurator Herman verbonden aan het Nederlands Fotomuseum, zijn alle mogelijke materialen toegepast bij het medium fotografie. Bij beheer en behoud is het goed je hiervan bewust te zijn. Vandaag zijn we met de opleiding voor een tweede maal de gasten van Herman Maes in Rotterdam. Was het vorig jaar een heerlijk zonnige dag, vandaag ben ik in de ochtend net op tijd binnen voordat een noodweer losbarst. We verzamelen in de hal van het museum dat ruim en licht oogt. Er is een cafetaria en je kunt zitting nemen op retro klassiekers en loungebanken. Het is zonder voorbehoud een prachtig ingericht en prettig gebouw.

In de instructieruimte wordt het college gegeven. Herman verteld: ”Het fotografisch beeld is meestal opgebouwd uit kleine metaaldeeltjes, bijvoorbeeld zilvermetaal met een bindmiddel. Het bindmiddel plakt deeltjes vast op een ondergrond. Het is een soort lijm. Je hebt minstens drie te onderscheiden lagen. Papier dat is de basis, vervolgens de coating en een beeldlaag. Voorbeelden van bindmiddelen zijn Arabische gom en gelatine dat van dierlijke oorsprong bereidt wordt uit huiden en beenderen, of albumine en dat is kippeneiwit. Bij het ontwikkelen gaan foto’s door bakken met in water opgeloste middelen. De gelatine laag moet hiertegen bestand zijn en het moet ook een natte behandeling kunnen doorstaan. Schades kunnen een aantal oorzaken hebben. Hij noemt een zestal factoren. In de loop van de tijd kunnen beeld en coating van elkaar los geraken.” In het ‘Handboek herkennen fotografische en fotomechanische procedés’, zie ik al bladerend een zeer uitgebreide beschrijving van de geschiedenis en de ontwikkeling van de fotografie. Je kunt door de velen facetten heel diep en ver in de materie duiken. Herman stemt regelmatig met mij af om zijn verhaal niet té technisch te laten worden.

Op tafel liggen diverse voorbeelden van foto’s en afdrukken. Een zilverdruk (zilvernitraat) kan zwart worden door de zwavel in de lucht. Er is ook met andersoortige metalen geëxperimenteerd, zoals ijzerdeeltjes en platina. Het determineren van de gebruikte materialen vereist een geoefend oog en Herman stelt in samenspraak met ons een helder overzicht op. Herkennen is de eerste stap, daarna kun je de conditie bepalen. Aan de hand van het overzicht worden de degradatie processen geïnventariseerd. Eigenlijk is ieder materiaal na een periode van dertig jaar in beginnend verval. De mate en de snelheid van afbraak kun je beïnvloeden door het treffen van de juiste maatregelen. Als voorbeeld van optimale opslag gaan de studenten met Herman naar het koude depot met een temperatuur van 3 graden Celsius. Zelf ben ik al bekend met deze locatie en bedank voor de uitnodiging. Het weer is mij al fris genoeg vandaag.

https://www.nederlandsfotomuseum.nl/webshop/handboek-herkennen-fotografische-en-fotomechanische-procedes/

SILVER & LIGHT from Ian Ruhter : Alchemist https://vimeo.com/39578584

Over Marco Cornelisse

Docent op het Hout- en Meubileringscollege. Ik ben senior docent verbonden aan de opleiding meubelmaken niveau 4. Daarbij ben ik ambassadeur voor Square, SYNQ en projectleider voor het hmc Innovatielab.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.