Fit for Future: VET onderwijs in het Europa van de toekomst

Nationale bibliotheek Oodi Helsinki: ode aan democratie en burgerschap (foto: marco cornelisse)

De toekomst van het beroepsonderwijs in Europa en hoe je positieve ontwikkelingen vanuit het Erasmus+ programma kunt ondersteunen, stond centraal op het seminar ‘Project incubator – The future of VET’ van 11 t/m 13 november 2019 in Helsinki. In Europese landen volgt circa 60 procent van de studenten middelbaar beroepsonderwijs. Voortschrijdende technologische ontwikkelingen zijn van grote invloed op de toekomst van bedrijven en worden steeds meer het vertrekpunt voor de vernieuwing van het onderwijscurriculum. Wat vraagt een wereld die in hoge mate digitaliseert van de traditioneel georganiseerde beroepen? Welke werkzaamheden en vakvaardigheden blijven en welke worden vervangen door nieuwe? Jaren geleden heb ik symposium bijgewoond over gaming als hulpmiddel om mensen gericht vaardigheden te leren. Met name chirurgen hadden grote baat bij het automatiseren van handelingen van buiten het lichaam de patiënt via operatiestokken. Aandachtspunt is dat je geen diepte ziet op het beeldscherm en dat door het spelen met digitale games essentiële vaardigheden kunnen worden geoefend. Een sprekend voorbeeld van het omarmen van technologische mogelijkheden.

De toekomst van beroepsonderwijs in Europa ondersteund door Erasmus+.

We zijn met 60 deelnemers uit 21 landen in de volgens de Finnen meest donkere en deprimerende periode van het jaar, november. Deze maand is nat, fris en vochtig en de overgang naar echte koude met sneeuw en barre temperaturen. Met name de sneeuw wordt gewaardeerd door de weerkaatsing van licht en de staalblauwe luchten. We werken in de foyer van de schouwburg van Helsinki ,dat prachtig is gelegen in een stadspark aan het water. Veel wit marmer, brons en sobere maar smaakvolle designstoelen. Wij worden welkom geheten door de spreker en moderator Paul Guest die de ochtend inleidt en vervolgens ruimte geeft aan diverse Finse sprekers. Het is de bedoeling, zo wordt ons voorgehouden, vooral als deelnemers met elkaar aan de slag te gaan en een concept projectvoorstel voor Erasmus+ op te stellen. Enkelen van de deelnemers zijn verbonden met de Finse nationale organisatie voor Erasmus+. Ik strijk neer voorin in de ruimte waar – hoe toevallig – ook twee Nederlandse deelnemers aanschuiven. Typisch dat ik bij het netwerken in een internationale context vooral veel interessante Nederlanders tegenkom. Zo ontmoet ik Leontien Kragten die verbonden is met het excellentie platform in het mbo vanuit het ROC Midden Nederland en Herma Veltman van het Reacollege. Herma werkt als directeur met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en dit college wordt gefinancierd door het ministerie van sociale zaken.

In de middag worden thema’s vanuit het ochtendprogramma uitgediept. Ik kijk in eerste instantie de kat uit de boom voor ik een keus maak. Mede geënthousiasmeerd door Leontien kies ik het thema ‘’future jobs’’, banen in een toekomst die wij nu nog niet kennen. Dit thema sluit goed aan op het hmc kwaliteitsplan en het onderwerp talentontwikkeling en de veranderingen in de branches. Ivo Lille een muziekdocent uit Estonia heeft het onderwerp onder de aandacht gebracht. Hij is verbonden aan het Georg OTS Music College in Tallinn. Een dame van de Tartukunstisckool (mbo kunstonderwijs dat lijkt op de vakschool Cibap in Zwolle) eveneens uit Estonia neemt ook deel, evenals Birgir Jonsson uit IJsland. Birgir is docent op een school voor middelbaar beroepsonderwijs met in totaal 150 studenten en 15 docenten in alle mogelijke beroepsrichtingen van elektricien tot kapper. Veel van de aanwezige scholen hebben al enige ervaring met uitwisselingen en internationale activiteiten. Ook het hmc participeert in uitwisselingen, en deze maand komt onder andere een groep Italiaanse studenten naar Nederland.

Vijf groepsleden rijk bedenken we alle mogelijke aspecten die verbonden zijn met het thema ontwikkelingen in de toekomst. Een van de teamleden is zeer bedreven in verslaglegging met geweldige illustraties en daardoor ontstaat een mooi overzicht van attenderende begrippen. Zelf ben ik een warm voorstander van slogans en korte teksten en wij komen uiteindelijk tot ‘’Fit for Future’’ als naam van het project. De creativiteit in de groep kent geen grenzen en het bruist van de ideeën. Zelfs zo veel dat Ivo er geen eenduidig verhaal meer van kan maken tijdens de presentaties. Vijf ervaringsdeskundigen in Erasmus toetsen de ideeën door deze te kwalificeren met oranje of groen gekleurde velletjes papier. Wij krijgen een oranje velletje met de opdracht een en ander de volgende dag nog nader uit te werken. Die avond wordt de deelnemers een diner aangeboden door de Finse Erasmus organisatie in een gerenommeerd restaurant. De wijnglazen worden goed vol geschonken, echter besluit ik mij tot water met ijsblokjes te beperken. Alcohol leidt tot slaapproblemen en in een warm appartement, waarvan geen raam s’ nachts open kan, wil ik het risico op nachtbraken voorkomen.

De volgende ochtend kunnen we verder werken aan het projectvoorstel. De ideeën behoeven structuur en aanscherping zo werd ons ‘gefeedback-ed’ door de deskundigen. Herma en de Sardiniaanse Giovanna Piras van Associazione L&P sluiten bij de groep aan. We zijn nu zeven leden sterk en zullen de rest van de tijd als één groep opereren. In de middag ondernemen we een buitenactiviteit op verschillende plaatsen in het centrum van Helsinki met de smartphone als gids. We worden uitgenodigd vragen te beantwoorden die gaan over het beroepsonderwijs in Finland en over specifieke bezienswaardigheden. Creativiteit wordt met name gewaardeerd. Zo bezoeken we ook de nieuwe en indrukwekkend vormgegeven openbare bibliotheek van Helsinki met een gecurvde houten façade en met binnenin gender neutrale toiletten. Van de speurtocht als groep en ons thema is een prachtige video gemaakt die uiteindelijk een jury-award in de wacht heeft gesleept. Die avond was vrij te besteden en ik heb naast de installatie van een Netflix-account – eens moet de eerste keer zijn – ook lesmateriaal aangepast voor de nieuwe schoolperiode. Al met al dus een volle en productieve dag.

Het uiteindelijke idee en mogelijke opbrengst is een innovatiecyclus te ontwikkelen om in vier heldere stappen bij te dragen aan het idee van onderwijsinnovatie en vernieuwing. Bij deze innovaties zijn verschillende partijen betrokken zoals docenten, studenten, vertegenwoordigers uit de branche en deskundigen op het gebied van innovatie en trends. Activiteiten die kunnen plaatsvinden zijn regionaal (binnen de school), nationaal (met verschillende scholen) en internationaal door uitwisseling van studentgroepen en docenten die zich bezighouden met innovatie. Een aantal aandachtspunten werden meegegeven. Intrinsieke motivatie is belangrijk als het gaat om het leren van nieuwe zaken en het succes van uitwisselingen en projecten ligt met name in het vertrouwen dat wordt gegund. Nieuwe technologieën bieden kansen voor wie ze ziet en met beide handen kan vangen. Daar moet je fit voor zijn en blijven!

Kaupunginteatteri Helsinki

opzet innovatiecyclus

gender neutrale toiletten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Over Marco Cornelisse

Docent op HMC vakschool voor meubel, hout en interieur. Ik ben senior docent verbonden aan de opleidingen creatief vakman en meubelmaken niveau 4. Daarbij ben ik ambassadeur voor Square, Leerkracht coach en contactpersoon voor MBOe (excellent).
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.