Even Helicon bellen..

Afbeelding

Wat is schade en waar wordt het door veroorzaakt? Deze vraag stond vandaag centraal op de lesdag collectiebeheer. We zijn te gast bij Helicon in Zoeterwoude. Het bedrijf noemt zich the Conservation Specialist en weet alles van schade. Oorzaken en gevolgen van schade en hoe het te voorkomen of indien mogelijk te herstellen. Om iets over half tien gaan we van start. We zijn nog niet helemaal compleet want een aantal mensen hebben een kleine vertraging. Tom is nieuw en stelt zich aan de groep voor. Zijn leerbedrijf is het Stedelijk Museum in Zutphen en hij sluit bij de groep aan. We bekijken vervolgens samen het programma van deze module en daarna de invulling van de gehele opleiding. Voor vandaag hebben de deelnemers schadeatlassen via het internet als huiswerk bestudeerd. Wat is een schadeatlas? Veel wat je terugvindt zijn woordenlijsten en begrippen. Informatie is te vinden op Engelse, Nederlandse en Vlaamse websites.

“Wat is schade?”,vraagt Jaap. Er wordt schoorvoetend naar een antwoord gezocht. Schade verandert een voorwerp en veroorzaakt verlies van waarde. Waarde kan esthetische, historische of handelswaarde zijn. Het is een waarde in de context, significatie, en dus het verlies van significatie. Bij erfgoed is context bepalend. Een onbeduidend kleedje kan door de gebruiker belangrijke historische waarde krijgen. Zo heb ik ooit iemand gesproken die een sjaaltje van Elvis Presley had gekregen tijdens een van de Las Vegas concerten in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het was nog nat van het zweet van the King of Rock & Roll. The King was nogal corpulent in die tijd. Door bemiddeling van zijn Hollandse manager zat ze eerste rij. Haar dochter kreeg een zoen en het sjaaltje viel haar ten deel. Nooit gewassen. Wel wassen zou grote schade toebrengen zo weet ik nu en een historische dwaasheid zijn.

Op een post-it schrijven de deelnemers voorbeelden van schade. Deze post-its worden vervolgens per onderwerp aan de wand geplakt. Iris heeft het stokje van Jaap overgenomen en vraagt per persoon welke keuzen zijn gemaakt. Diverse antwoorden volgen, zoals schades die voor de hand liggend zijn of werk gerelateerd of snel op te lossen. Mensen zijn nog altijd de grootste veroorzakers van schade en dat vaak ook door omstandigheden. Door een rondleiding zien we de specialiteit van Helicon en dat is redden wat te redden valt. Er staan twee inboedels met brand, rook en waterschade in het atelier op de begane grond. Een scherpe brandlucht komt je vanuit de ruimte tegemoet. Schilderijen, vazen, beelden, voorwerpen. Een gesigneerd portret van een bekende Nederlandse zanger, een bonbon schaaltje met gesmolten chocolade, een beeld zonder neus. Het staat in het atelier uit te wasemen en wordt zorgvuldig geregistreerd.

Nog voor de lunch gaan deelnemers aan het werk om in tweetallen voorwerpen op schade te onderzoeken. Iris heeft iedereen op het hart gedrukt eventuele schades zo volledig mogelijk te beschrijven. Een mooie waarnemingsoefening die veel van de deelnemers vraagt. Uitgebreid worden voorwerpen bekeken, zoals een boek, een Japans Zwaard, meubels en zelfs een pauw met de veren in de lucht. Alles wordt zorgvuldig besnuffeld, voorzichtig aangeraakt en uitvoerig besproken en in kaart gebracht. Zelf doe ik de fotografie in een schaars verlichte ruimte. Om twaalf uur kunnen we pauzeren en gaan lekker het zonnetje in en uitrusten voordat de resultaten uitputtend worden besproken in de voormiddag. De tweetallen presenteren om beurten hun bevindingen en Jaap vult aan. Een enorme hoeveelheid informatie volgt, ook al door het verschil in voorwerpen en materialen die zijn bestudeerd. Een PowerPoint besluit de dag. Verzadigd gaat iedereen huiswaarts. Voor enkelen nog een behoorlijke tocht.

Op 17 april opent het DCC, het Dutch Conservation Centre, de deuren voor genodigden. Dit centrum is een eendrachtige samenwerking tussen Koninklijke De Gruijter & Co en Helicon Conservation Support.

Over Marco Cornelisse

Docent op het Hout- en Meubileringscollege. Ik ben senior docent verbonden aan de opleiding meubelmaken niveau 4. Daarbij ben ik ambassadeur voor Square, SYNQ en projectleider voor het hmc Innovatielab.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.